Πολυνέρι Τρικάλων

Μηνύματα

yxybysoz - 17/04/2018 - 16:35

odżywka do paznokci

bylulo - 15/04/2018 - 12:04

site de apostas bet

ojixidi - 14/04/2018 - 23:29

creatina como tomar

evyzoqa - 14/04/2018 - 20:04

opublikowany tutaj

inonuxol - 14/04/2018 - 19:19

edzésterv fogyáshoz

The shoutbox is unavailable to non-members

Συνδεδεμένοι χρήστες

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 8 επισκέπτες και κανένα μέλος

Φόρμα Σύνδεσης

  (Το κείμενο αυτό το έγραψε ο Βασίλης Νικολάου Κωστούλας, που διαμένει στη Νέα Αγχίαλο, και δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΤΟ ΠΟΛΥΝΕΡΙ», αριθ. φύλλου 6, Αύγουστος 1999)

Είναι Άνοιξη, η θερμοκρασία κάνει σιγά - σιγά και φεύγουν και τα τελευταία χιόνια απ’ το χωριό. Ο τόπος είναι έτοιμος να δεχτεί τους χειμαδιώτες με τα κοπάδια τους, να ανοίξουν και πάλι όλα τα νοικοκυριά, να ξαναζωντανέψει το χωριό

, τουλάχιστον μέχρι το φθινόπωρο που θα ξαναφύγουν. Πρωταρχική φροντίδα τους είναι να ετοιμαστούν και τα χωράφια για την ετήσια σοδειά. Πολλά τα στρέμματα  που έχουν οι «τσιφλικάδες» στο χωριό μας, από ένα έως τρία το περισσότερο! Ωστόσο από αυτά θα πρέπει να βγάλουν τα προς το ζην και να είναι αυτάρκεις. Η κυρίως καλλιέργεια είναι το καλαμπόκι και μέσα σ’ αυτό φασόλια. Παλιότερα έσπερναν και φακές, ρεβίθια, ρόβι, τριφύλλι και λίγο σιτάρι, που έφτανε δεν έφτανε για λειτουργιές στην εκκλησία.

Θα αναφερθώ σε εκείνη την εποχή, τότε που η καλλιέργεια γινόταν με τα βόδια και με βοϊδάλετρα. Τις πληροφορίες τις πήρα από τον αδελφό μου Παναγιώτη Κωστούλα και από το γαμπρό μου Παναγιώτη Καραδήμα, τους οποίους και ευχαριστώ.

Έβαζαν τα κοπάδια τους να γρεκιάσουν (να κοιμηθούν) στα χωράφια, φτιάχνοντας «κόρδες» (κάτι σαν στρούγκες), προκειμένου να εξασφαλίσουν τη λίπανση. Δε χρησιμοποιούνταν εδώ συνθετικά λιπάσματα, μυκητοκτόνα και δηλητήρια. Οτιδήποτε ήταν λιγοστό μεν  αλλά αγνό – καθάριο.

Επειδή ο καθένας είχε από ένα βόδι, ήταν απαραίτητη η κολιγιά  και η σύμπραξη αυτή λεγόταν «συμπριά». Υπήρχαν βέβαια και οι παράξενοι που προτιμούσαν να κάνουν ζευγάρι το βόδι με το γομάρι τους.

Ετοίμαζαν το κυρίως εργαλείο, το βοϊδάλετρο, που αποτελούνταν από τα παρακάτω μέρη: 

1.                           Χειρολάβα ή κουντούρα: κατάλληλα διαμορφωμένο σκληρό ξύλο, σχήματος μικρού ανοιχτού νι (το δεξί μέρος οριζόντιο). Η όρθια πλευρά του χρησίμευε για λαβή και οδηγός, η δε οριζόντια κατέληγε σε μύτη.

2.                           Υνί:  το μόνο μεταλλικό μέρος από το αλέτρι, που προσαρμοζόταν στη μύτη της κουντούρας και σκοπό είχε τη διάνοιξη του εδάφους. Πρόσεχαν ιδιαίτερα μήπως χρειάζεται επισκευή. Τότε προμηθεύονταν τσιλίκι (ατσάλινη πλάκα), το πήγαιναν στο Χρήστο του Κόττη κι εκείνος ήξερε καλά την τέχνη του Ήφαιστου.

3.                           Φτερά: Δύο κυρτοειδή ξύλα, που άνοιγαν από κάτω προς τα επάνω, σφήνωναν ανάμεσα στο υνί και την ξύλινη μύτη της κουντούρας κι έδιωχναν ο χώμα δεξιά και αριστερά.

4.                           Στιβάρι: Το ξύλινο τμήμα που ενώνει την κουντούρα με το ξύλο. Στη συμβολή της κουντούρας υπήρχε κατάλληλη υποδοχή. Στην οποία προσαρμοζόταν η μια άκρη από το στιβάρι και παρέμενε σταθερό. Η άλλη άκρη συνδεόταν κάθετα με το ξύλο με λουρίδες από δέρμα, τη μασχάλη, για να έχει ευελιξία και ανθεκτικότητα, και στο τέλος έμπαινε ένας πείρος, το κλειδί, για ασφάλεια στη μετακίνηση μπρος πίσω.

5.                           Ζυγός: Ήταν το οριζόντιο τμήμα. Που περνούσε στη χαίτη των βοδιών και είχε τέσσερις τρύπες που προσαρμόζονταν οι ζεύλες.

6.                           Ζεύλες: Τέσσερις κρανίσιες βέργες ξεκινούσαν από το ξύλο, αγκάλιαζαν ανά δύο το λαιμό του βοδιού και στο κάτω μέρος δένονταν.

7.                           Σπάθα: Κάθετο ξύλο στερεωμένο στη βάση της κουντούρας και περνούσε στο τρυπημένο στιβάρι. Ήταν ο ρυθμιστής για το υνί, πόσο βαθιά, δηλαδή, θα πάει στο χώμα.

8.                           Βουκέντρα: Σουβλερή βέργα από το ένα μέρος, για να κεντρίζουν τα βόδια, και από το άλλο μέρος λειτουργούσε σαν ξύστρα, για να διώχνει τις λάσπες από το υνί.

Όλα είναι έτοιμα για το όργωμα. Ξεκινάει πρωί – πρωί και επιστρατεύεται όλη η οικογένεια. Ο ζευγολάτης έχει ζέψει τα βόδια με το αλέτρι, κάνει το σταυρό του και ξεκινάει. Στα ξακρίσματα, ου δεν μπορεί να πάει το αλέτρι, επεμβαίνει ο κασμάς. Το μεσημέρι γίνεται διακοπή, για να ξεκουραστούν και να φάνε οι άνθρωποι και τα ζωντανά, γιατί τους περιμένει πολλή δουλειά μέχρι το βράδυ. Πολλές φορές το όργωνα και δεύτερη φορά και αυτό το έλεγαν διβόλισμα. πρόσεχε ο ζευγολάτης, εκτός των άλλων, να μην πλησιάσει τα βόδια η μύγα στρέγκλα, γιατί ήταν πολύ  επικίνδυνη. Αφήνιαζαν τα βόδια και έπαιρναν παραμάζωμα ό,τι έβρισκαν μπροστά τους.

Όταν ολοκληρωθεί το όργωμα, ακολουθεί το σβάρνισμα, δηλαδή το ψιλοχωμάτιασμα. Η σβάρνα ήταν ένα εργαλείο πλεγμένο με βέργες γράβου, διαστάσεων 1,50 μ. Χ1 μ περίπου. Την έσερναν τα βόδια με τριχιές, ο ζευγολάτης ήταν όρθιος πάνω σ’ αυτή και λαχτάρα των παιδιών ήταν να βρεθούν δίπλα του, να απολαύσουν τις βόλτες και να βαρύνει λίγο περισσότερο η σβάρνα, ώστε να είναι αποτελεσματικότερη.

Τέλος ακολουθεί η σπορά, που γίνεται με δύο τρόπους. 

 

 

 

                                                              [ Επιστροφή ]